Phát trực tiếp đã chuyển hóa nội dung từ hình thức giải trí sang thị trường có tiềm năng sinh lời vượt trội. Nếu công việc truyền thống trả một mức cố định theo giờ, thì phát trực tiếp nhân giá trị mỗi giờ lên bằng tổng số người xem—chỉ một giờ phát có thể tạo ra hàng nghìn giờ người xem, hình thành nguồn tài sản số giá trị với quảng cáo, nền tảng và nhà sáng tạo. Dù vậy, thu nhập giữa các streamer vẫn cực kỳ chênh lệch.
Trên Twitch và YouTube, nguồn thu chủ yếu từ đăng ký và quảng cáo. Mô hình chia sẻ doanh thu theo tầng đồng nghĩa streamer phổ thông chỉ nhận 50% tiền đăng ký, còn top streamer có thể hưởng mức cao hơn gấp mười lần. Những nền tảng mới xuất hiện như Kick đã thay đổi luật chơi khi cho phép streamer giữ 95% thu nhập đăng ký, khơi mào cuộc cạnh tranh “Kick vs Twitch” và tạo ra các hợp đồng trị giá hàng triệu đô la Mỹ.
Trong bối cảnh đó, Pump.fun—nền tảng nổi bật với các hoạt động ra mắt memecoin—đã tham gia thị trường. Đến giữa năm 2025, Pump.fun âm thầm triển khai phát trực tiếp, áp dụng mô hình phí động trực tiếp gắn thu nhập streamer với hiệu suất token gốc.
Bài viết sau đi sâu phân tích cách thức vận hành thị trường vốn dành cho nhà sáng tạo trên Pump.fun, vai trò cạnh tranh của nền tảng này với Kick và Twitch, cùng lý do chiến lược token hóa lĩnh vực phát trực tiếp.
Cập nhật diễn biến thị trường nhanh chóng
Bức tranh hiện thời: Kick vs. TwitchTwitch là nền tảng đi đầu trong phát trực tiếp, ghi nhận trung bình 1,5 tỷ giờ người xem mỗi tháng. Đa số streamer chia đôi doanh thu đăng ký với Twitch, còn quảng cáo qua Ads Incentive Program (AIP) chia 55/45. Nhóm Partner Plus cao cấp nhận 70/30 từ đăng ký. Điều này tạo hiệu ứng Pareto: top streamer kiểm soát 80% giờ xem và doanh thu toàn nền tảng, trong khi phần còn lại thuộc về các streamer nhỏ.
Ví dụ, streamer số một của Twitch—Kai Cenat—có lượng đăng ký đang hoạt động và mức doanh thu vượt xa tổng streamer từ hạng thứ 2 đến thứ 10 cộng lại.
Kick ra mắt vào năm 2022, dưới sự hậu thuẫn của Stake.com—nền tảng cá cược trực tuyến. Kick cạnh tranh với Twitch khi cho streamer giữ lại 95% doanh thu đăng ký và cho phép nhiều nội dung như cá cược mà Twitch hạn chế. Kick cũng ký loạt hợp đồng bom tấn với các nhân sự top của Twitch; điển hình là xQc nhận hợp đồng hai năm không độc quyền trị giá 100 triệu đô, Amouranth nhận thỏa thuận trị giá 30–40 triệu đô.
Ngay sau các thông báo này, Kick đã thu hút hơn một triệu người dùng mới. Những động thái này thể hiện các nền tảng phát trực tiếp sẵn sàng đầu tư mạnh để giành sự chú ý, dù phần lớn doanh thu vẫn đến từ đăng ký, quảng cáo và quyên góp.
Kinh tế chú ý & hiệu ứng ParetoNhiều người lầm tưởng rằng số lượng streamer tăng sẽ làm loãng phần thưởng và thời gian người xem, khiến ngành phát trực tiếp mang tính “tổng bằng không”. Thực tế, sự chú ý của khán giả tuân theo quy luật Pareto—những streamer viral thu hút phần lớn người xem, đa số còn lại phải cạnh tranh khốc liệt để được phát hiện. Khi các nhân vật đình đám như Kai Cenat hoặc iShowSpeed phát trực tiếp, họ mở rộng quy mô khán giả và mang về hàng triệu fan mới chưa từng dùng nền tảng.
Đó là lý do Kick chi đậm cho tiền thưởng ký hợp đồng: thu hút nguồn vốn chú ý giúp mở rộng toàn hệ sinh thái, không đơn thuần chuyển người xem từ streamer này sang streamer khác.
Trên Pump.fun, loạt streamer nổi tiếng từ Twitch—như BunnyFuFuu (“League of Legends”)—đã lựa chọn chuyển sang nền tảng.
Pump.fun tận dụng sức mạnh chi tiêu của fan qua token hóa. Fan trung thành thường dành ngân sách quyên góp mỗi tháng; mua token streamer biến khoản chi này thành tài sản có thể giao dịch. Người giữ token có động lực thúc đẩy người sáng tạo mình ủng hộ (tăng giá); nếu streamer viral, những người đầu tư sớm hưởng lợi nhuận. Như vậy, token streamer biến quyên góp thành cổ phần, gắn kết phần thưởng của fan với thành công streamer, giảm bớt cảm giác “loãng” khi cộng đồng phát triển.
Gia nhập thị trường vốn dành cho nhà sáng tạoMô hình phát trực tiếp của Pump.fun đưa ra cấu trúc kinh tế mới: token streamer. Thay vì chỉ tặng tiền hoặc đăng ký, khán giả mua token gắn với từng streamer. Giá token biến động theo cung cầu, cho phép fan đầu cơ vào độ nổi tiếng giống như nhà đầu tư thực thụ.
Streamer hưởng phí giao dịch trên mỗi lần mua bán token—tối đa 0,95% cho các dự án nhỏ như Project Ascend—giảm xuống 0,05% khi vốn hóa thị trường tăng.
Pump.fun đã mở lại phát trực tiếp cho nhóm người dùng được chọn và tăng cường kiểm duyệt, cấm hoàn toàn bạo lực và ngược đãi động vật. Đổi mới trọng tâm là vòng phản hồi token hóa—liên kết trực tiếp giữa sự tương tác của fan và doanh thu streamer.
Mô hình phát trực tiếp token hóa của Pump.funProject Ascend đã chuyển mức phí nhà sáng tạo cố định 0,05% thành mô hình biến động: token dưới 300.000 USD vốn hóa chịu phí 0,95%, trên 20 triệu USD chỉ 0,05%. Nhờ vậy, streamer nhỏ có thể nhận gần 1% phí mỗi giao dịch. Thống kê Blockworks cho thấy thay đổi này giúp Pump.fun lấy lại thị phần, tạo ra hơn 834 triệu USD tổng doanh thu, với run rate hàng năm đạt 492 triệu USD và lượng mua lại hàng ngày hơn 68 triệu USD.
Sau thời gian tạm ngưng do các hành vi gây hại, Pump.fun khôi phục phát trực tiếp cho 5% người dùng, siết chặt kiểm duyệt, cấm bạo lực, ngược đãi động vật và ngôn từ thù địch. Một số nội dung NSFW dự kiến vẫn xuất hiện, nhưng nền tảng ưu tiên cân bằng giữa an toàn và tính giải trí phá cách—yếu tố quan trọng thu hút người dùng mới và tạo ấn tượng tích cực ban đầu.
Người xem được mua/bán token streamer mà không cần phê duyệt hay kiểm soát thanh khoản tập trung. Có thể giao dịch long hoặc short, giúp thị trường sâu hơn và phản ánh tâm lý cộng đồng qua biến động giá. Token gắn với hiệu suất nhà sáng tạo thúc đẩy streamer duy trì lịch phát đều và xây dựng cộng đồng gắn bó hơn.
Vì sao nên chọn Pump.fun thay vì Twitch hay Kick?
-
Lợi ích kinh tế: Trái với Twitch hoặc Kick, nơi quyên góp hoặc đăng ký từ fan không mang lại giá trị tài chính, Pump.fun biến khoản quyên góp thành tài sản. Nếu streamer nổi tiếng tăng mạnh, token cũng tăng giá, người ủng hộ sớm có thể hưởng lợi nhuận đầu cơ.
-
Thu nhập streamer tỷ lệ thuận với thành công: Không còn bị đóng khung bởi mức đăng ký cố định, streamer hưởng lợi từ khối lượng giao dịch token và hiệu ứng mạng khi cộng đồng mở rộng. Mô hình phí biến động của Pump.fun giúp streamer nhỏ có thể thu về gấp 19 lần phí/giao dịch so với mô hình cố định trước đây.- Sở hữu cộng đồng: Streamer và khán giả cùng chia sẻ lợi ích tài chính, thúc đẩy nội dung hợp tác—như dự án chung hoặc các quyết định về định hướng phát trực tiếp do cộng đồng đề xuất.
Kết luậnPump.fun đặt cược cộng đồng fan streamer token hóa sẽ mở rộng thị trường chú ý và quyên góp, đồng thời chia sẻ lợi ích với người hâm mộ. Việc nền tảng có thể tái tạo thành công như Kick hay không sẽ phụ thuộc vào khả năng thu hút nhân sự chất lượng cao, kiểm duyệt nội dung nghiêm ngặt và phát triển hệ thống phí động quy mô lớn.
Nếu Pump.fun thành công, đây sẽ là tiêu chuẩn mới trong nền kinh tế nhà sáng tạo—kết hợp phát trực tiếp, giao dịch và đầu cơ thành một thị trường tổng hợp.
Lưu ý pháp lý:
- Bài viết được đăng lại từ [TechFlow] với toàn bộ bản quyền thuộc về tác giả gốc [Alea Research]. Nếu có ý kiến về việc đăng lại, vui lòng liên hệ đội ngũ Gate Learn để được hỗ trợ nhanh chóng.- Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ phản ánh quan điểm của tác giả, không phải tư vấn đầu tư.- Các phiên bản ngôn ngữ khác do Gate Learn thực hiện, không được sao chép, chia sẻ hoặc sử dụng lại khi không dẫn nguồn Gate.
