Vào tháng 5 năm 2023, chúng tôi đã khởi động một dự án nghiên cứu kéo dài ba tháng với giả thuyết về sự hồi sinh của hệ sinh thái Bitcoin. Điều này đã dẫn đến luận điểm "Sự phục hưng của gấu trúc", được công bố vào tháng 11 năm 2023. Kể từ đó, sự quan tâm và nguồn vốn thị trường đổ vào luận điểm này đã tăng vọt. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ chia sẻ những nhận định cập nhật so với khoảng một năm trước, đồng thời nhìn lại:
Chương hai của BTC: Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo
Để ngắn gọn, chúng tôi sẽ trình bày các quan sát, quan điểm, sự hoài nghi và dự đoán dưới dạng gạch đầu dòng.
Tình hình BTC: Quan sát và bình luận về lĩnh vực này
Cạnh tranh gay gắt giữa các EVM L2/sidechain với đề xuất giá trị khó phân biệt: Cạnh tranh đã chuyển từ "ai phi tập trung và ít cần tin cậy nhất" sang ai có thể 1. triển khai chiến lược airdrop tinh vi nhất và 2. tiếp cận thanh khoản sâu nhất từ các "cá voi" BTC. Sự dịch chuyển này cũng giải thích cho sự tập trung về mặt địa lý của các L2 mới nổi tại khu vực APAC.
Kỳ vọng của sidechain và rollup về việc BitVM neo chúng trở lại L1 theo cách không cần tin cậy: Tôi đã trở nên khá hoài nghi về các "L2" ban đầu tự định vị là sidechain và tuyên bố sẽ trở nên "không cần tin cậy" sau khi tích hợp BitVM. Sự hoài nghi của tôi có hai khía cạnh:
Tính khả thi về kỹ thuật: Việc triển khai xác minh theo kiểu "optimistic rollup" trên chuỗi đòi hỏi phát triển hàng triệu, nếu không muốn nói là hàng tỷ, cổng logic. Quy trình này không chỉ tốn kém vì hoạt động trên lớp cơ sở, mà còn chậm do các hạn chế từ thời gian tạo khối của BTC. Hơn nữa, có thể mất một khoảng thời gian đáng kể để hoàn thành. Theo hiểu biết của tôi (vui lòng đính chính nếu tôi nhầm), BitVM đã trở thành một dự án cộng đồng, đối mặt với các thách thức thông thường của phi tập trung hóa: không có một thực thể duy nhất nào chịu trách nhiệm về tiến độ phát triển, các mốc quan trọng, chất lượng và thành công tổng thể của dự án.
Nhiều giả định về niềm tin khác nhau giữa L2 (sidechain + rollup) và metaprotocol
Có thể cần làm rõ cách phân loại sidechain so với rollup. Dưới đây là bảng trình bày chi tiết sự khác biệt dựa trên các cuộc trao đổi của chúng tôi trong vài tháng qua, mọi phản hồi đều được hoan nghênh.

Giả định về niềm tin của sidechain
Giả định về niềm tin của ZK Rollup
Giả định về niềm tin của BitVM (Optimistic Rollup)
Trường hợp sử dụng chính của BitVM là lời hứa về một cầu nối không cần tin cậy. Các bước ở cấp độ cao là mã BitVM có thể được phân tách thành các cổng logic để prover gian lận thực hiện tìm kiếm nhị phân và tìm điểm mà quá trình thực thi không chính xác.
Mặc dù bất kỳ ai cũng có thể cung cấp bằng chứng lỗi để tịch thu tài sản thế chấp của nhà vận hành nếu nhà vận hành có hành vi ác ý, BitVM lại đặt ra một thách thức kinh tế. Nhà vận hành cần có lượng tài sản thế chấp tương ứng với lượng thanh khoản được chuyển qua cầu nối. Ví dụ, nếu tôi chuyển 10 BTC qua BitVM, nhà vận hành BitVM cần đặt 10 BTC làm tài sản thế chấp cho giao dịch duy nhất này, điều có thể khó mở rộng về mặt kinh tế.
Để hiểu khái niệm indexer, hãy hình dung tất cả giao dịch UTXO là dữ liệu Excel thô, trong đó một nghìn địa chỉ giao dịch với nhau. Để xác định ai sở hữu gì và số dư cuối cùng (trạng thái tài khoản), indexer có vai trò tương tự Pivot Table. Chúng tính toán các khoản cộng và trừ, sau đó xác định số dư cuối cùng theo từng địa chỉ. Hiện tại, các indexer như BestInSlots, GeniiData và ALEX Labs Oracle cung cấp API để nhà phát triển trực tiếp truy xuất số dư hoặc "trạng thái tài khoản" của các metaprotocol như BRC20.
Hợp đồng logarit rời rạc (DLC): phụ thuộc vào oracle bên ngoài
DLC trên Bitcoin dựa vào oracle bên ngoài để xác định kết quả của một hợp đồng. Trong DLC, vai trò của oracle là ký một thông điệp chỉ ra kết quả của sự kiện. Chữ ký này sau đó được các bên ký kết sử dụng để tạo và phát giao dịch thanh toán hợp đồng trên blockchain Bitcoin. Tính bảo mật và độ tin cậy của DLC phụ thuộc rất nhiều vào độ đáng tin cậy và tính trung thực của oracle, vì dữ liệu của oracle ảnh hưởng trực tiếp đến việc giải quyết hợp đồng.
Khiếm khuyết, sơ khai và không thể tránh khỏi: Trong 10 năm qua, phân khúc người nắm giữ BTC muốn đặt BTC vào ví cứng rồi chôn ở sân sau đã bão hòa. Mặc dù các giải pháp lớp hai của BTC kém hơn các đối tác Ethereum về bảo mật và tính không cần tin cậy, năm vừa qua mới chỉ là khởi đầu của các giải pháp mở rộng quy mô và khả năng lập trình trên Bitcoin.
Tiến trình biến đổi của Bitcoin thành một chuỗi có thể lập trình, đa dụng hơn, bên cạnh vai trò hiện tại là một công cụ lưu trữ giá trị, đã không thể đảo ngược. Xu hướng này được thể hiện qua sự quan tâm của công chúng đối với staking, giao dịch và phí trên chuỗi tăng vọt trên Bitcoin kể từ năm 2023 (lên đến 40 USD/giao dịch vào tháng 12). Với sự xuất hiện của OP_CAT, nhiều rollup và giải pháp sidechain, các trường hợp sử dụng trước đây chỉ có trên Ethereum và Solana hiện đang được khám phá trên Bitcoin.
Là kho lưu trữ dữ liệu vĩnh viễn trên chuỗi, phù hợp rất tốt với thị trường cho các trường hợp sử dụng hàng xa xỉ và đồ sưu tầm
Những điểm chúng tôi đã đúng: Xu hướng tổng thể, thời điểm và nhu cầu liên quan đến việc phát hành tài sản số trên Bitcoin (metaprotocol), các giải pháp khả năng lập trình (Lớp 2, rollup) và nỗ lực tăng hiệu quả sử dụng vốn BTC (Babylon, Lorenzo).
Những điểm vẫn chưa ngã ngũ: Tương lai của BTC có thể là native hoặc xVM. Mặc dù đây không phải quan điểm đồng thuận, chúng tôi vẫn cho rằng BTC nên phát triển hệ sinh thái native riêng thay vì áp dụng cách tiếp cận Ethereum Virtual Machine (EVM) có vẻ "tiện lợi". Dù hoàn toàn thừa nhận lợi ích của cách tiếp cận EVM, chẳng hạn khả năng tương tác với hệ sinh thái DeFi hiện có, dễ dàng thu hút nhà phát triển Solidity và Solidity là ngôn ngữ đã được kiểm chứng nhiều nhất, v.v., việc một token BTC Layer 2 có định dạng ERC-20 dường như mâu thuẫn, tương tự như Arbitrum phát hành token của mình dưới dạng SPL của Solana.
Những điểm lập trường của chúng tôi đã thay đổi: Trong bài viết gốc "Sự phục hưng của gấu trúc", hai hướng đi đã được đề xuất: làm cho BTC có khả năng "lập trình" cao hơn như một L1 đa dụng, hoặc nâng cao "hiệu quả sử dụng vốn" để mở rộng chức năng và trở thành một tài sản tài chính có năng suất hơn.
Vào thời điểm đó, tôi nghiêng về hướng thứ hai. Các hạn chế vốn có của BTC từ ngôn ngữ Script khiến nó không phù hợp với khả năng lập trình phức tạp. Tuy nhiên, quan điểm của tôi đã thay đổi trong năm qua. Thị trường đã cho thấy nhu cầu đối với không gian khối của Bitcoin, biến nó từ một chuỗi "vàng kỹ thuật số" ít hoạt động thành một chuỗi đa dụng có thể lập trình. Ethereum giờ đây thực chất đã trở thành một "hộp cát": cộng đồng Bitcoin đang học hỏi từ sự phát triển DeFi của Ethereum trong bảy năm qua để đổi mới trên Bitcoin.
Chương hai của hệ sinh thái BTC: Dự đoán và khoảng trống thị trường
Dự đoán
Các phân khúc khoảng trống thị trường mà chúng tôi quan tâm
Trải nghiệm không cầu nối (dành cho các trường hợp sử dụng phù hợp hơn với lớp cơ sở): Khả năng hoàn toàn không cần tin cậy khó có thể đạt được trên bất kỳ lớp mở rộng quy mô/lập trình nào và thực tế đây không phải điều mà phần lớn người dùng quan tâm, trừ khi xảy ra sự cố tấn công. Nếu giữ nguyên các giả định về niềm tin trên phần lớn rollup/L2, sẽ có hàng loạt trường hợp sử dụng có tốc độ thấp, như trao đổi vật phẩm sưu tầm giá trị cao, cho vay, lợi suất native, staking, v.v., nơi người dùng và nhà phát triển muốn đạt cùng mức độ khả năng lập trình trên lớp cơ sở, thông qua giải pháp như Arch Network, mà không cần chuyển tài sản qua cầu nối sang L2 khác.
Đánh đổi ở đây tất nhiên là tốc độ, vì các giao dịch sẽ bị giới hạn bởi thời gian tạo khối BTC. Tuy nhiên, không phải mọi hoạt động đều cần diễn ra cực nhanh trên chuỗi. Các giải pháp không cầu nối sẽ đóng vai trò thiết yếu trong việc mở khóa một phân khúc trường hợp sử dụng "chậm mà chắc" mới trên lớp cơ sở, chẳng hạn stablecoin, cho vay, thị trường dự đoán, v.v.
"Công thức để startup thành công: Tìm một ngành lớn, phân mảnh mạnh với NPS thấp; tích hợp theo chiều dọc một giải pháp để đơn giản hóa sản phẩm giá trị" - Keith Rabois, Founders Fund
Xuất khẩu thanh khoản BTC sang các L1 khác: Nhiều alt L1 mới và hiện có nổi bật đang tìm cách tận dụng thanh khoản BTC để phát triển hệ sinh thái của họ. Các giải pháp như Zeus Network, tạo ra một lớp nhắn tin giữa Solana và BTC, có khả năng sẽ nhận được sự đón nhận.
Bên chiến thắng trong stablecoin: Đã có hơn 10 dự án stablecoin. Việc hình thành hợp tác sâu rộng với các giải pháp khả năng lập trình và tương tác đang thịnh hành sẽ là chìa khóa để dẫn đầu thị trường.
OP CAT: OP_CAT (BIP-347) là Đề xuất cải tiến Bitcoin nhằm đơn giản hóa và mở rộng các chức năng của Bitcoin để hỗ trợ vòng lặp logic và điều kiện. Đề xuất này sẽ cho phép tạo quy tắc hoặc điều kiện về cách Bitcoin có thể được sử dụng, mở ra nhiều khả năng phát triển, bao gồm Lớp 2, hợp đồng thông minh và nhiều hơn nữa. Khung thời gian có vẻ còn hơn 12 tháng nữa.
Nền tảng giao dịch Ordinals native: Nếu lịch sử lặp lại như đã thấy với SOL và ETH, phần lớn khối lượng giao dịch sẽ do một nền tảng giao dịch chuyên nghiệp native như Blur hoặc Tensor chi phối. Cho đến nay, phần lớn hoạt động giao dịch Ordinal diễn ra trên Magic Eden và OKX. Khi mùa đông NFT dần qua đi, chúng tôi dự đoán một nền tảng giao dịch Ordinal native, như Ordinal Hive, sẽ phát triển mạnh.
Các phương án thay thế BitVM để hỗ trợ cầu nối L2 <> lớp cơ sở không cần tin cậy, hoặc ít nhất là giảm thiểu niềm tin
Sản phẩm lợi suất BTC-trên-BTC trên chuỗi dành cho tổ chức: STX, nhờ đặc tính tạo lợi suất BTC và tuân thủ quy định, có thể là một bên chiến thắng trong lĩnh vực này.
Staking thanh khoản trên Bitcoin: Có cấu trúc tương tự ETH, nhưng các dự án LST-trên-BTC như Lorenzo Protocol có giá trị trong việc tối ưu hóa thanh khoản cho DeFi BTC.
Bài viết này được đăng lại từ portal ventures, bản quyền thuộc về tác giả gốc atrina Wang. Nếu bạn có bất kỳ phản đối nào về việc đăng lại, vui lòng liên hệ Đội ngũ Gate Learn, đội ngũ sẽ xử lý sớm nhất có thể theo các quy trình liên quan.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Các quan điểm và ý kiến được nêu trong bài viết này hoàn toàn là của tác giả và không cấu thành bất kỳ lời khuyên đầu tư nào.
Các phiên bản ngôn ngữ khác của bài viết này được dịch bởi Đội ngũ Gate Learn. Các bài viết đã dịch không được sao chép, phân phối hoặc đạo văn nếu không đề cập đến Gate.





